أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ
515
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )
قلمى جز قلم متن باشد . شايد نياز به گفتن نباشد كه دو نقطهء « ة » در « عصيّة » بر افزوده ماست . ( 1005 ) 56 / 24 « إِذْ هَمَّتْ . . . تَفْشَلا » . آل عمران / 122 . « منكم » در دستنوشت از قلم افتاده بود ؛ از روى قرآن كريم ضبط شد . ( 1006 ) 56 / 24 « ابن بحر » . « بحر » در دستنوشت نقطة ندارد . ( 1007 ) 56 / 25 « وَ ما رَمَيْتَ إِذْ . . . رَمى » . الانفال / 17 . ( 1008 ) 57 / 4 « معامله » . در دستنوشت ، دو زبر شايد به خطّى جز آن كاتب اصلى باشد . ( 1009 ) 57 / 4 « گرسنگى » . چنين است حركتگذارى در دستنوشت - و شايد « زير » نون به خطّى جز خطّ متن باشد ، يعنى به همان خطّى كه ( ظ . ) تعدادى از حركات اين دستنوشت و از آن جمله ( ظ . ) برخى حركات در كلمات پس و پيشين همين « گرسنگى » ، بدان مىباشد . شايان ذكرست كه « گرسنگى » در زبان فارسى به ريختهاى مختلفى تلفّظ شده است ( نگر : لغتنامهء دهخدا ) . ( 1010 ) 57 / 6 « بتأخير اجلى . . . مخاطبان » . در دستنوشت ، اكثر قريب به اتّفاق حركات اين پاره ( ظ . ) ، به همان قلم ثانى است كه در يادداشت پيشين ذكرش آمد . ( 1011 ) 57 / 9 « تا اميدوار » . در دستنوشت ، « تا » ( ظ . به قلمى ديگر ) بالاى سطر افزوده شده است . ( 1012 ) 57 / 14 « عبارتيست » . چنين است در دستنوشت . حركتها شايد به همان قلم ثانى پيشگفته باشد . مصنّف - عليه الرّحمة - در بلابل القلاقل نيز همين ريخت را به كار برده : دستنوشت بلابل ، ص 147 و 162 . ( 1013 ) 57 / 14 « موافقت ارادة » ، « رغبت » ، « رهبت » . حركات در دستنوشت ، ( ظ . ) به همان قلم ثانى است . أمين الإسلام طبرسى - نوّر اللّه مرقده - فرموده : « الطّاعة اتباع الداعي فيما دعاه إليه بأمره أو إرادته » ( مجمع البيان ، ج 2 ، ص 733 ) . شريف جرجانى - نفعنا اللّه بعلومه - گويد : « الطّاعة هي موافقة الأمر طوعا و هي تجوز لغير اللّه عندنا و عند المعتزلة هي موافقة الارادة » ( التّعريفات ، ص 60 ) . « رهبت » : در تاج المصادر مىخوانيم : « . . . الرّهبة . . . : ترسيدن . » ( ج 1 ، ص 256 ) . ( 1014 ) 57 / 20 « مطاوعت » ، « زيان كار » ، « متابعت » ، « متابعت » . حركتها ( ظ . ) به همان قلم ثانى پيشگفته است .